•

Actualizado Apr 20, 2026

•

7 páginas

Osnove kinematike: Pot, premik, hitrost in pospešek

Kinematika je del fizike, ki te uči, kako opisati gibanje... Mostrar más

1 / 7

Pot, premik, hitrost in pospešek - uvod

Predstavljaj si, da hodiš po mestu in se sprašuješ, kako opisati svoje gibanje. Fizika ima za to natančne orodja!

Kinematika je veja fizike, ki opisuje gibanje, ne da bi se ukvarjala z vzroki. Osnova so štiri količine: pot, premik, hitrost in pospešek. Te delimo na skalarne (samo velikost) in vektorske $velikost + smer$ .

Skalarne količine imajo samo številko in enoto - kot pot, čas, masa. Vektorske količine pa potrebujejo še smer - kot premik, hitrost, pospešek. To je ključna razlika, ki jo moraš razumeti za uspešno reševanje nalog.

Nasvet: Vektorske količine si predstavljaj kot puščice - imajo velikost in kažejo v določeno smer!

Razlika med potjo in premikom

Tukaj se zgodi največ napak na testih, zato pazi!

Pot (s) je celotna dolžina, ki jo prehodiš - ne glede na smer. Če greš 5 m naprej in 3 m nazaj, je pot 8 m. Premik (Δx) pa je najkrajša razdalja od začetka do konca, skupaj s smerjo. V istem primeru bi bil premik samo 2 m naprej.

Predstavljaj si tek po atletski stezi. Če stečeš en krog, je pot 400 m, premik pa 0 m - ker si se vrnil na isto mesto! To je bistvena razlika.

Zapomniti: Če se vrneš na izhodišče, je premik vedno 0, čeprav si morda prepotoval kilometrino!

Hitrost in njena formula

Hitrost je verjetno najbolj znana fizikalna količina v vsakdanjem življenju.

Povprečna hitrost se izračuna s formulo v = s/t, kjer je s pot in t čas. Pozor - običajno računamo s potjo, ne s premikom, zato dobimo skalarno hitrost.

Najpogostejša past na testih je pretvarjanje enot. Iz km/h v m/s deliš s 3,6, iz m/s v km/h pa množiš s 3,6. Primer: 90 km/h = 25 m/s, ker 90 ÷ 3,6 = 25.

Zakaj 3,6? Ker je 1 km = 1000 m in 1 h = 3600 s, torej 1000/3600 = 1/3,6.

Pomni: Hitrost v m/s je vedno manjša številka kot v km/h - zato iz km/h v m/s deliš!

Pospešek - sprememba hitrosti

Pospešek ti pove, ali se gibanje pospešuje, upočasnjuje ali ostaja enako.

Formula je a = Δv/Δt = $v_končna - v_začetna$ /t. Enota je m/s². Pozitiven pospešek pomeni, da se hitrost veča, negativen pa, da se manjša (zaviranje).

Če se avto pospeši iz 0 na 20 m/s v 4 sekundah, je pospešek a = (20-0)/4 = 5 m/s². Če pa zavira iz 20 na 0 m/s v 5 sekundah, je a = (0-20)/5 = -4 m/s².

Pospešek 0 pomeni enakomerno gibanje - hitrost se ne spreminja.

Pozor: "Začne iz mirovanja" pomeni v_začetna = 0, "se ustavi" pa pomeni v_končna = 0!

Praktični primeri in računanje

Oglejmo si tipične naloge, ki jih boš srečal na testih.

Primer 1: Kolesar gre 3 km na sever, nato 4 km na vzhod. Pot je 3 + 4 = 7 km. Premik pa izračunaš s Pitagorovim izrekom: √(3² + 4²) = √25 = 5 km proti severovzhodu.

Primer 2: Vlak prevozi 360 km v 4 urah. Hitrost: v = 360/4 = 90 km/h = 25 m/s $ker 90 ÷ 3,6 = 25$ .

Primer 3: Avto se iz 10 m/s ustavi v 5 s. Pospešek: a = (0-10)/5 = -2 m/s². Negativen, ker zavira.

Nasvet: Vedno najprej preveri enote in si nariši skico, če gre za premik!

Ključni nasveti za test

Te nasveti ti bodo pomagali pri uspešnem reševanju nalog.

Vedno pazi na razliko med potjo (celotna dolžina) in premikom $zračna razdalja + smer$ . Preveri, ali so enote usklajene - najbolje v osnovnih enotah SI (m, s, kg).

Pri hitrosti zapomni faktor 3,6 za pretvarjanje. Negativen pospešek ne pomeni vedno zaviranje - pomeni le, da kaže v nasprotno smer od gibanja.

Kratki povzetek:

Pot (s): skalar, vedno pozitivna
Premik (Δx): vektor, lahko tudi 0
Hitrost: v = s/t
Pospešek: a = Δv/Δt

Za uspeh: Nariši skico, preveri enote, zapomni si formule in razliko med skalarji ter vektorji!

Pensamos que nunca lo preguntarías...

¿Qué es Knowunity AI companion?

Nuestro compañero de IA está específicamente adaptado a las necesidades de los estudiantes. Basándonos en los millones de contenidos que tenemos en la plataforma, podemos dar a los estudiantes respuestas realmente significativas y relevantes. Pero no se trata solo de respuestas, el compañero también guía a los estudiantes a través de sus retos de aprendizaje diarios, con planes de aprendizaje personalizados, cuestionarios o contenidos en el chat y una personalización del 100% basada en las habilidades y el desarrollo de los estudiantes.

¿Dónde puedo descargar la app Knowunity?

Puedes descargar la app en Google Play Store y Apple App Store.

¿Knowunity es totalmente gratuito?

¡Sí lo es! Tienes acceso totalmente gratuito a todo el contenido de la app, puedes chatear con otros alumnos y recibir ayuda inmeditamente. Puedes ganar dinero utilizando la aplicación, que te permitirá acceder a determinadas funciones.

Contenidos más populares de Fizika

Energija in njene oblike

Spoznavanje različnih oblik energije, kot so kinetična, potencialna (gravitacijska, prožnostna) in notranja energija.

Fizika

9. r.

Hitrost in pospešek

Razumevanje pojmov hitrosti in pospeška, njunih enot ter izračunavanje teh količin v preprostih primerih.

Fizika

9. r.

2.3. Enakomerno gibanje

Preučili bodo gibanje s konstantno hitrostjo, risali grafe in reševali naloge, povezane z njim.

Fizika

1. l.

Plinski zakoni

Spoznali bodo idealni plin in osnovne plinske zakone (Boylov, Gay-Lussacov, Charlesov zakon) ter enačbo stanja idealnega plina za opis obnašanja plinov.

Fizika

2. l.

Trenje

Spoznavanje sile trenja, ki nasprotuje gibanju, in njenega pomena v vsakdanjem življenju.

Fizika

9. r.

2.5. Grafi gibanja

Razumeli bodo in risali grafe poti, hitrosti in pospeška v odvisnosti od časa ter jih interpretirali.

Fizika

1. l.

5.2. Notranja energija in toplota

Spoznali bodo razliko med notranjo energijo (energija delcev snovi) in toploto (prenos energije zaradi temperaturne razlike).

Fizika

1. l.

Tlak

Definicija tlaka, enote in izračunavanje tlaka, ki ga povzročajo trdna telesa na podlago.

Fizika

9. r.

Nihanje in valovanje

Preučevanje harmoničnega nihanja (vzmetno in matematično nihalo), dušenega in prisilnega nihanja ter osnovnih lastnosti valovanja.

Fizika

4. l.

Contenidos más populares

Potence in koreni

Učenci se bodo naučili računati s potencami z naravnimi in celimi eksponenti ter spoznali pravila za računanje z njimi. Obravnavali bodo kvadratne in kubične korene ter delno korenjenje in racionalizacijo imenovalca.

Matematika

9. r.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Učenci bodo ponovili in poglobili znanje o vseh ključnih časih (sedanjik, preteklik, prihodnjik), vključno s Perfect tenses (Present Perfect Continuous, Past Perfect, Future Perfect) in njihovo uporabo.

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Algebrski ulomki

Naučili se boste osnovnih operacij z algebrskimi ulomki, kot so seštevanje, odštevanje, množenje in deljenje.

Matematika

1. l.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

Potence

Spoznavanje potenc z naravnimi eksponenti in pravil za računanje z njimi (množenje, deljenje potenc z enako osnovo ali eksponentom). Učenci bodo reševali naloge s potencami.

Matematika

8. r.

Geografija; Slovenija

Zapiski za geografijo v 9. razredu

Geografija

9. r.

Racionalna števila

Ponovitev in utrjevanje operacij (seštevanje, odštevanje, množenje, deljenje) z ulomki in decimalnimi števili. Učenci bodo reševali kompleksnejše računske naloge z racionalnimi števili.

Matematika

8. r.

¿No encuentras lo que buscas? Explora otros temas.

Reseñas de nuestros usuarios. Ellos obtuvieron todo lo bueno — y tú también lo harías.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

La app es muy fácil de usar y está muy bien diseñada. Hasta ahora he encontrado todo lo que estaba buscando y he podido aprender mucho de las presentaciones. Definitivamente utilizaré la aplicación para un examen de clase. Y, por supuesto, también me sirve mucho de inspiración.

Pablo

usuario de iOS

Esta app es realmente genial. Hay tantos apuntes de clase y ayuda [...]. Tengo problemas con matemáticas, por ejemplo, y la aplicación tiene muchas opciones de ayuda. Gracias a Knowunity, he mejorado en mates. Se la recomiendo a todo el mundo.

Elena

usuaria de Android

Vaya, estoy realmente sorprendida. Acabo de probar la app porque la he visto anunciada muchas veces y me he quedado absolutamente alucinada. Esta app es LA AYUDA que quieres para el insti y, sobre todo, ofrece muchísimas cosas, como ejercicios y hojas informativas, que a mí personalmente me han sido MUY útiles.

Ana

usuaria de iOS

Solía tener dificultades para completar mis tareas a tiempo hasta que descubrí Knowunity, que no solo facilita subir mi propio contenido sino que también proporciona excelentes resúmenes que hacen mi trabajo más rápido y eficiente.

Thomas R

usuario de iOS

Siempre era un desafío encontrar toda la información importante para mis tareas – desde que comencé a usar Knowunity, puedo simplemente subir mi contenido y beneficiarme de los resúmenes de otros, lo que me ayuda mucho con la organización.

Lisa M

usuario de Android

A menudo sentía que no tenía suficiente visión general al estudiar, pero desde que comencé a usar Knowunity, eso ya no es un problema – subo mi contenido y siempre encuentro resúmenes útiles en la plataforma, lo que hace mi aprendizaje mucho más fácil.

David K

usuario de iOS

¡La app es buenísima! Sólo tengo que introducir el tema en la barra de búsqueda y recibo la respuesta muy rápido. No tengo que ver 10 vídeos de YouTube para entender algo, así que me ahorro tiempo. ¡Muy recomendable!

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Solía ser muy difícil reunir toda la información para mis presentaciones. Pero desde que comencé a usar Knowunity, solo subo mis notas y encuentro increíbles resúmenes de otros – ¡hace mi estudio mucho más eficiente!

Julia S

usuario de Android

Siempre estaba estresado con todo el material de estudio, pero desde que comencé a usar Knowunity, subo mis cosas y reviso los geniales resúmenes de otros – realmente me ayuda a manejar todo mejor y es mucho menos estresante.

Marco B

usuario de iOS

LOS QUIZZES Y FLASHCARDS SON SÚPER ÚTILES Y AMO Knowunity AI. TAMBIÉN ES LITERALMENTE COMO CHATGPT PERO MÁS INTELIGENTE!! ME AYUDÓ CON MIS PROBLEMAS DE RÍMEL TAMBIÉN!! Y CON MIS MATERIAS REALES OBVIO! 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Sarah L

usuario de Android

Antes pasaba horas buscando en Google materiales escolares, pero ahora solo subo mis cosas a Knowunity y reviso los útiles resúmenes de otros – me siento mucho más seguro cuando me preparo para los exámenes.

Paul T

usuario de iOS

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuario de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuario de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuario de Android

Paul T

usuario de iOS

Fizika

•

Actualizado Apr 20, 2026

•

7 páginas

Osnove kinematike: Pot, premik, hitrost in pospešek

Kinematika je del fizike, ki te uči, kako opisati gibanje teles - brez da bi se ukvarjal s silami, ki gibanje povzročajo. Spoznal boš štiri ključne količine: pot, premik, hitrost in pospešek, ki so osnova za razumevanje vsega gibanja okoli... Mostrar más

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Pot, premik, hitrost in pospešek - uvod

Predstavljaj si, da hodiš po mestu in se sprašuješ, kako opisati svoje gibanje. Fizika ima za to natančne orodja!

Nasvet: Vektorske količine si predstavljaj kot puščice - imajo velikost in kažejo v določeno smer!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Razlika med potjo in premikom

Tukaj se zgodi največ napak na testih, zato pazi!

Predstavljaj si tek po atletski stezi. Če stečeš en krog, je pot 400 m, premik pa 0 m - ker si se vrnil na isto mesto! To je bistvena razlika.

Zapomniti: Če se vrneš na izhodišče, je premik vedno 0, čeprav si morda prepotoval kilometrino!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Hitrost in njena formula

Hitrost je verjetno najbolj znana fizikalna količina v vsakdanjem življenju.

Povprečna hitrost se izračuna s formulo v = s/t, kjer je s pot in t čas. Pozor - običajno računamo s potjo, ne s premikom, zato dobimo skalarno hitrost.

Najpogostejša past na testih je pretvarjanje enot. Iz km/h v m/s deliš s 3,6, iz m/s v km/h pa množiš s 3,6. Primer: 90 km/h = 25 m/s, ker 90 ÷ 3,6 = 25.

Zakaj 3,6? Ker je 1 km = 1000 m in 1 h = 3600 s, torej 1000/3600 = 1/3,6.

Pomni: Hitrost v m/s je vedno manjša številka kot v km/h - zato iz km/h v m/s deliš!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Pospešek - sprememba hitrosti

Pospešek ti pove, ali se gibanje pospešuje, upočasnjuje ali ostaja enako.

Formula je a = Δv/Δt = $v_končna - v_začetna$ /t. Enota je m/s². Pozitiven pospešek pomeni, da se hitrost veča, negativen pa, da se manjša (zaviranje).

Če se avto pospeši iz 0 na 20 m/s v 4 sekundah, je pospešek a = (20-0)/4 = 5 m/s². Če pa zavira iz 20 na 0 m/s v 5 sekundah, je a = (0-20)/5 = -4 m/s².

Pospešek 0 pomeni enakomerno gibanje - hitrost se ne spreminja.

Pozor: "Začne iz mirovanja" pomeni v_začetna = 0, "se ustavi" pa pomeni v_končna = 0!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Praktični primeri in računanje

Oglejmo si tipične naloge, ki jih boš srečal na testih.

Primer 1: Kolesar gre 3 km na sever, nato 4 km na vzhod. Pot je 3 + 4 = 7 km. Premik pa izračunaš s Pitagorovim izrekom: √(3² + 4²) = √25 = 5 km proti severovzhodu.

Primer 2: Vlak prevozi 360 km v 4 urah. Hitrost: v = 360/4 = 90 km/h = 25 m/s $ker 90 ÷ 3,6 = 25$ .

Primer 3: Avto se iz 10 m/s ustavi v 5 s. Pospešek: a = (0-10)/5 = -2 m/s². Negativen, ker zavira.

Nasvet: Vedno najprej preveri enote in si nariši skico, če gre za premik!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Ključni nasveti za test

Te nasveti ti bodo pomagali pri uspešnem reševanju nalog.

Vedno pazi na razliko med potjo (celotna dolžina) in premikom $zračna razdalja + smer$ . Preveri, ali so enote usklajene - najbolje v osnovnih enotah SI (m, s, kg).

Pri hitrosti zapomni faktor 3,6 za pretvarjanje. Negativen pospešek ne pomeni vedno zaviranje - pomeni le, da kaže v nasprotno smer od gibanja.

Kratki povzetek:

Pot (s): skalar, vedno pozitivna
Premik (Δx): vektor, lahko tudi 0
Hitrost: v = s/t
Pospešek: a = Δv/Δt

Za uspeh: Nariši skico, preveri enote, zapomni si formule in razliko med skalarji ter vektorji!

Inscríbete para ver los apuntes¡Es gratis!

Acceso a todos los documentos

Mejora tus notas

Únete a millones de estudiantes

Pensamos que nunca lo preguntarías...

¿Qué es Knowunity AI companion?

¿Dónde puedo descargar la app Knowunity?

Puedes descargar la app en Google Play Store y Apple App Store.

¿Knowunity es totalmente gratuito?

Herramientas Inteligentes NUEVO

Convierte estos apuntes en: ✓ 50+ Preguntas de Práctica ✓ Tarjetas de Estudio Interactivas ✓ Examen Completo de Práctica ✓ Esquemas de Ensayo

Examen de Práctica

Quiz

Fichas

Ensayo

Contenidos más populares de Fizika

Energija in njene oblike

Spoznavanje različnih oblik energije, kot so kinetična, potencialna (gravitacijska, prožnostna) in notranja energija.

Fizika

9. r.

Hitrost in pospešek

Razumevanje pojmov hitrosti in pospeška, njunih enot ter izračunavanje teh količin v preprostih primerih.

Fizika

9. r.

2.3. Enakomerno gibanje

Preučili bodo gibanje s konstantno hitrostjo, risali grafe in reševali naloge, povezane z njim.

Fizika

1. l.

Plinski zakoni

Spoznali bodo idealni plin in osnovne plinske zakone (Boylov, Gay-Lussacov, Charlesov zakon) ter enačbo stanja idealnega plina za opis obnašanja plinov.

Fizika

2. l.

Trenje

Spoznavanje sile trenja, ki nasprotuje gibanju, in njenega pomena v vsakdanjem življenju.

Fizika

9. r.

2.5. Grafi gibanja

Razumeli bodo in risali grafe poti, hitrosti in pospeška v odvisnosti od časa ter jih interpretirali.

Fizika

1. l.

5.2. Notranja energija in toplota

Spoznali bodo razliko med notranjo energijo (energija delcev snovi) in toploto (prenos energije zaradi temperaturne razlike).

Fizika

1. l.

Tlak

Definicija tlaka, enote in izračunavanje tlaka, ki ga povzročajo trdna telesa na podlago.

Fizika

9. r.

Nihanje in valovanje

Preučevanje harmoničnega nihanja (vzmetno in matematično nihalo), dušenega in prisilnega nihanja ter osnovnih lastnosti valovanja.

Fizika

4. l.

Contenidos más populares

Potence in koreni

Matematika

9. r.

Časi (ponovitev in poglobljeno)

Angleščina

1. l.

Potence in koreni

Obvladali boste pravila za računanje s potencami z različnimi eksponenti in se naučili poenostavljati korene ter racionalizirati imenovalce.

Matematika

1. l.

Kombinatorika

Ponovili in uporabili bodo permutacije, variacije in kombinacije za reševanje problemov štetja v verjetnosti.

Matematika

3. l.

Algebrski ulomki

Naučili se boste osnovnih operacij z algebrskimi ulomki, kot so seštevanje, odštevanje, množenje in deljenje.

Matematika

1. l.

Kotne funkcije v pravokotnem trikotniku in na enotski krožnici

Učenci bodo ponovili kotne funkcije (sinus, kosinus, tangens, kotangens) v pravokotnem trikotniku in jih razširili na poljubne kote z uporabo enotske krožnice.

Matematika

2. l.

Potence

Spoznavanje potenc z naravnimi eksponenti in pravil za računanje z njimi (množenje, deljenje potenc z enako osnovo ali eksponentom). Učenci bodo reševali naloge s potencami.

Matematika

8. r.

Geografija; Slovenija

Zapiski za geografijo v 9. razredu

Geografija

9. r.

Racionalna števila

Ponovitev in utrjevanje operacij (seštevanje, odštevanje, množenje, deljenje) z ulomki in decimalnimi števili. Učenci bodo reševali kompleksnejše računske naloge z racionalnimi števili.

Matematika

8. r.

¿No encuentras lo que buscas? Explora otros temas.

Reseñas de nuestros usuarios. Ellos obtuvieron todo lo bueno — y tú también lo harías.

4.6/5

App Store

4.7/5

Google Play

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuario de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuario de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuario de Android

Paul T

usuario de iOS

Pablo

usuario de iOS

Elena

usuaria de Android

Ana

usuaria de iOS

Thomas R

usuario de iOS

Lisa M

usuario de Android

David K

usuario de iOS

Sara

usuaria de Android

En el instituto era muy malo en matemáticas, pero gracias a la app, ahora saco mejores notas. Os agradezco mucho que hayáis creado la aplicación.

Roberto

usuario de Android

Julia S

usuario de Android

Marco B

usuario de iOS

Sarah L

usuario de Android

Paul T

usuario de iOS